ترياق اربعه ترياق اربعه : اين ترياق را ترياق صغير خوانند از تراكيب قديمه است پيش از اندروماخس ثانى ، بلكه چنانچه مذكور شد در ترياق فاروق ، اول تراكيب فادزهريهء اطبا است و تأليف اندروماخس اول است . طبيعت آن : اين ترياق حار و يابس است در آخر درجهء دوم يا در اول درجهء سوم . خواص : محلل رياح غليظه و مصلح كبد و طحال است اصلاحى عظيم و مفتح سدّه‌ها و نافع است از براى سمّ مار و عقرب و عنكبوت و جميع جانوران گزندهء زهردار و صرع و خفقان و جميع امراض بارده و ادرار فضلات محتبسه به سبب برودت و اخراج جنين ميت و تسهيل ولادت مىكند و قولنج مىگشايد و جميع امراض بارده را نافع و ليكن مورث صداع و دمعه است و مصلح آن شيرهء تخم خرفهء مقشر است . صنعت آن : حب الغار ، جنطياناى رومى ، مرّ مكى صافى ، زراوند طويل ، اجزا متساوى ، كوفته ، بيخته به عسل مصفى ، سه وزن ادويه ، معجون سازند و بعد از چهل روز استعمال نمايند . مقدار شربت : شربتى از چهار دانگ تا يك مثقال با آب گرم . و قوت اين ترياق تا دو سال باقى مىماند و بدلش نصف وزن آن مثروديطوس است و گفته شده كه بعضى اطبا به عوض مرّ صاف قسط تلخ داخل كرده‌اند . و حكايت كرده صهار بخت كه يافته در نسخه‌اى كه يك جزء زعفران بر اجزاى اربعه اين ترياق زياده كرده شده و شيخ الرئيس گفته كه بعض اطبا به عوض زراوند طويل ، مدحرج مىكنند و اين اقواست . « 1 » ترياق الافاعى / ترياق اكبر / ترياق فاروق / ترياق كهنه خواص ترياق الافاعى : ترياق الافاعى بزرگ ترين و افضل‌ترين ادويهء اطباى يونان است از راه بسيارى منافع ، خصوصاً از براى سموم و گزيدن افاعى و ساير اقسام حيات ذوات السموم و عقارب و رتيلا و سگ ديوانه و سموم مشروبهء قتاله ، و بالجمله ترياق جميع سموم و جانوران گزندهء سمى است ، خواه آشاميده شود از آن تا يك مثقال ، و خواه قدرى بر موضع گزيدن آنها بمالند و در حال ، درد را ساكن كند ، و منفعتى عظيم بخشد ، و از براى جميع هواهاى سمّى و و با و طاعون و تفتيح سده‌ها و تقويت ارواح و اعضا .

--> ( 1 ) . همان .